De strijd tegen diabetes is een van de speerpunten in het overheidbeleid ten aanzien van chronische ziekten. Minister Klink en staatssecretaris Bussemaker hebben op 13 juni 2008 in een brief aan de Tweede Kamer uiteengezet hoe de alarmerende stijging van het aantal chronisch zieken moet worden tegengegaan.
Het NAD gaat over de problematiek ten aanzien van diabetes. Het programma besteedt veel aandacht aan preventie. Verder moeten risicogroepen vroegtijdig opgespoord worden en moet er een structureel aanbod komen van programma’s voor leefstijlverandering. Daarnaast is goede zorg aan mensen met diabetes cruciaal voor het tegengaan van complicaties. Zelfmanagement is daarbij een belangrijk begrip: mensen met diabetes moeten door patient empowerment zelf de verantwoordelijkheid dragen voor preventie en behandeling. VWS heeft in totaal tien miljoen euro uitgetrokken voor het NAD.

Aan het NAD ging een grondige voorbereiding vooraf. Het is ontwikkeld met intensief gebruik van de deskundigheid in het land. Om de verwachtingen en behoeften te peilen zijn quick scans uitgevoerd. Daarnaast heeft de NDF in samenwerking met VWS een werkconferentie gehouden en er is een vragenronde geweest. Verder heeft de veldraadpleging een vervolg gekregen in een aantal goed bezochte brainstorm- en werkbijeenkomsten. Hierdoor bestaat binnen het diabetesveld en – naar het zich laat aanzien – bij de overheid grote consensus over dit programma.

Ook bij de uitvoering van het NAD – onder verantwoordelijkheid van de NDF – staat een breed draagvlak voorop. Het NAD wordt uitgevoerd door een kleine projectgroep en valt onder een door het NDF-bestuur ingestelde stuurgroep. Begeleiding komt van een klankbordgroep vanuit het Diabetes Expert Netwerk. Ook het ministerie van VWS heeft een begeleidingscommissie ingesteld.

Bij de uitvoering wordt intensief samengewerkt met ZonMw en het RIVM. Ook met andere gezondheidsbevorderende organisaties wordt afstemming en samenwerking nagestreefd, evenals met onder meer het CBO, Nictiz, ZN, het CVZ en de NZa. Dit is ook van belang vanwege het feit dat het NAD navolging zal krijgen van programma’s voor andere chronische ziekten. Dat het actieprogramma voor diabetes de voortrekkersrol vervult, is te danken aan de goede organisatie en de hoge mate van overeenstemming in het diabetesveld.

Het NAD bundelt acties en initiatieven die gericht zijn op het optimaliseren van preventie en zorg. Ook lopende initiatieven kunnen in het NAD ondergebracht worden. Dit zal de samenhang tussen de verschillende projecten en de productiviteit bevorderen. Ook voor initiatieven in samenwerking met meerdere partijen staat het NAD nadrukkelijk open.

Het programma legt sterk de nadruk op het implementeren van de NDF Zorgstandaard in de praktijk. Door deze zorgstandaard in alle projecten als leidraad te nemen, krijgt het evidenced based werken in de diabeteszorg een sterke impuls. Het NAD richt zich op vijf instrumentele doelen:

1. preventie, voorlichting, vroegtijdige diagnostiek, leefstijlinterventies bij hoogrisicogroepen;
2. versterken van de positie van de patiënt, zelfmanagement, educatie, therapietrouw;
3. verankeren van ketenaanpak (multidisciplinaire programmatisch ingerichte zorgverlening);
4. identificeren en waar mogelijk verminderen van belemmeringen in wet- en regelgeving;
5. operationaliseren van het elektronisch diabetesdossier als onderdeel van het toekomstig nationaal epd.

Goede communicatie is van groot belang voor het welslagen van het NAD. Om de herkenbaarheid te vergroten, krijgt het programma een eigen gezicht in vormgeving en huisstijl. In de beeldvorming moet het NAD, hoewel uitgevoerd door de NDF, op zichzelf staan. In de communicatie is snelle, heldere en regelmatige publiciteit over lopende activiteiten en behaalde resultaten het uitgangspunt. Praktisch krijgt de communicatie vorm in bijeenkomsten, een (digitale) nieuwsbrief en een moderne interactieve website.

Het NAD is december 2008 goedgekeurd door het bestuur van de NDF en wordt in februari 2009 aangeboden aan minister Klink. Na het fiat van VWS kan de uitvoering direct van start gaan. De NDF heeft namelijk, in overleg met het diabetesveld, alvast een aantal projecten met voorrang geselecteerd. Daardoor hoeft niets een voortvarende start van het actieprogramma in de weg te staan.