In 2009 voerde de NDF, in samenwerking met het NIGZ, NISB en Voedingscentrum al weer voor het vierde jaar de leefstijlcampagne Kijk op Diabetes. Het doel is al die tijd hetzelfde gebleven: het vroegtijdig opsporen van mensen met (hoog risico op) diabetes om daarmee de mogelijkheden voor vroegtijdige behandeling en/of het aanbieden van een adequaat leefstijlprogramma te vergroten.

De website www.kijkopdiabetes.nl bleek ook in 2009 populair, met bijna 210 duizend bezoekers. De digitale Diabetes Risicotest werd door 193 duizend bezoekers ingevuld, wat bij ruim 25 procent op een licht verhoogd risico op diabetes wees en bij ruim 35 procent op een hoog risico. Ook de Leef Gezond coach, een digitaal advies op maat programma voor een gezonde leefstijl, staat toenemend in de belangstelling. In 2009 steeg het aantal gebruikers van dit advies tot boven de 36 duizend.

Traditioneel is Kijk op Diabetes op de 50+ beurs aanwezig om bezoekers een Diabetes Risicotest aan te bieden en zo nodig te controleren op een te hoge bloedglucose. Een andere landelijke actie is de Bloedsuikertest die in de apotheken gehouden wordt. Daarnaast loopt de campagne in toenemende mate op regionaal niveau. Zorgprofessionals en GGD’en zetten in samenwerking met huisartsen en thuiszorginstellingen acties op touw om in hun regio mensen te vinden met een hoog risico op diabetes type 2. Huisartsenpraktijken vangen deze mensen op door middel van diagnostiek en begeleiding naar een gezonde leefstijl.

Om de positieve effecten van de campagne Kijk op Diabetes ook in de toekomst overeind te houden, is gestimuleerd de regie bij zorgverleners en zorgorganisaties in de regio te leggen. Ter ondersteuning voor de professionals is de zogenaamde digitale Preventiekit op www.kijkopdiabetes.nl ontwikkeld. Met behulp van deze Preventiekit kunnen professionals hun eigen campagne vormgeven. De kit bevat inspirerende voorbeelden van regionale en lokale campagnes, informatie, cursussen, folders, posters en beeldmateriaal.

Eind 2009 heeft de NDF het project ‘Proefimplementatie Routeplanner Diabetespreventie’ afgerond. Het project is eind 2008 van start gegaan en werd gesubsidieerd door ZonMw, met medefinanciering door het NISB en de LVG. De Routeplanner beschrijft de preventieve werkzaamheden van zorgprofessionals, hoe dit aanbod georganiseerd is en hoe aansluiting gezocht kan worden bij het lokaal leefstijlaanbod, waar mensen met een gestoord nuchtere glucose naar doorverwezen kunnen worden.

Deze gestandaardiseerde manier van werken is in 2009 in drie pilotregio’s uitgetest, gecoördineerd door de ROS’en en GGD’en. In negen huisartsenpraktijken in de regio’s van Arnhem, Leiden en Flevoland is de Routeplanner op proef geïmplementeerd. Hierbij zijn de succes- en faalfactoren in kaart gebracht voor de invoering en toepassing van de Routeplanner in de eerstelijnszorg. Daarbij is onderzocht of de huidige opzet past bij de werkwijze van de huisartsen en welke inhoudelijke wijzigingen er nog nodig zijn. De pilots zijn ondersteund door de NDF, de LVG, GGD Nederland, NISB, NIGZ en het Voedingscentrum.

Ook de (kosten)effectiviteit van de Routeplanner Diabetespreventie wordt onder de loep genomen, door middel van een randomized controlled trial. Deze effectiviteitsmeting vindt plaats in de regio’s van het programma DiabeteszorgBeter (Emmen, Hardenberg/Coevorden, Assen, Meppel, Hoogeveen en Noordoostpolder). In 2009 is de Routeplanner in negen huisartsenpraktijken geïmplementeerd. Daarbij is gekeken of de Routeplanner past in de werkwijze van deze praktijken en of er inhoudelijke wijzigingen nodig zijn. Ook hebben de praktijkondersteuners een training gehad om de Routeplanner op de juiste manier te kunnen aanbieden. Dit project, dat doorloopt tot 2012, wordt met subsidie van het ministerie van VWS uitgevoerd. Een goede meting van de effectiviteit is een voorwaarde voor verdere financiering van de Routeplanner Diabetes.

Het onderwerp preventie moet worden opgenomen in de NDF Zorgstandaard, zodat het een integraal onderdeel wordt van de diabeteszorgketen. Daarom werkt de NDF sinds augustus 2009 aan een raamwerk voor de inhoud en organisatie van de preventieve zorg. Met behulp van dit raamwerk kunnen diabeteszorggroepen voor mensen met een hoog risico op diabetes type 2 de kwaliteit verbeteren van de preventieve zorg. Dit project is onderdeel van het Nationaal Actieprogramma Diabetes (NAD).

Een ander NAD-project dat in 2009 is opgestart, gaat over de vraag hoe de preventie van diabetes structureel gefinancierd moet worden. Want zorgverleners ervaren op dit vlak nog de nodige knelpunten. Dit project onderzoekt welke drempels er zijn en wat daaraan te doen is. Uiteindelijk moet overleg met het CVZ, de NZa en VWS tot een structurele oplossing leiden.

Ook is in 2009 een NAD-project van start gegaan voor de ontwikkeling van een ondersteuningsaanbod voor zorgprofessionals op het gebied van diabetespreventie. Professionals blijken nog onvoldoende toegerust te zijn om de nieuwe preventietaken uit te voeren. Daarom wordt door middel van literatuuronderzoek, interviews en focusgroepen in kaart gebracht wat de lacunes zijn in het ondersteuningsaanbod en hoe daarin voorzien kan worden. Dit NAD-project loopt tot eind 2012.

De NDF heeft in 2009 de samenwerking voortgezet met andere organisaties die zich hard maken voor preventie. Samen staan we sterker om een substantiële bijdrage te leveren aan het terugdringen van het aantal mensen met diabetes. De NDF werkt samen met en participeert in preventie-projecten zoals de BeweegKuur van NISB, Lekker Lang Leven - een gezamenlijk project van de Nederlandse Hartstichting, het Diabetesfonds (lid van de NDF) en de Nierstichting - en het Partnerschap Overgewicht Nederland (PON). Het PON wil de zorg voor mensen met overgewicht en obesitas verbeteren middels de ontwikkeling van een Zorgstandaard Obesitas.